مهندسی عمران

هنگامی که وارد یک شهر می‌شوید، در نگاه اول چه می‌بینید؟ساختمان‌ها؟ راه‌ها؟ پل‌ها؟ فرودگاه و پایانه‌های مسافربری؟ همه اینها و هر‌آنچه که مربوط به عمران و نوسازی می‌شود، در حیطه فعالیت یک مهندس عمران قرار دارد. به عبارت دیگر مهندسی عمران بیانگر کاربرد علم در ایجاد سازندگی و عمران کشور است؛ یعنی هر چیزی‌ که‌ به‌ آبادی‌ یک‌ کشور باز می‌گردد، مانند سد، فرودگاه‌، جاده‌، برج‌، تونل‌، دکل‌های‌ مخابرات‌، ساختمان‌های‌ مقاوم‌ در مقابل‌ زلزله‌، سیل‌ و آتش‌، نیروگاه‌های‌ برق‌ و مصالح‌ سبک‌، ارزان‌ و با کیفیت‌ مناسب‌ برای‌ ساخت‌ و ساز، در حیطه‌ کار مهندس‌ عمران‌ قرار می‌گیرد. زیرا در تمام‌ زمینه‌های‌ عمرانی‌ در آغاز به‌ یک‌ مهندس‌ کارآمد نیاز داریم‌ تا علاوه‌ بر رعایت‌ جنبه‌های‌ فنی‌ و اجرایی‌، اقتصادی‌ نیز عمل‌ کند. چون‌ اقتصادی‌ بودن‌ یک‌ اصل‌ در مهندسی‌ عمران‌ است‌. این‌ رشته‌ در سطح‌ کارشناسی‌ دارای‌ دو گرایش‌ عمران‌ ـ عمران‌ و عمران‌ ـ نقشه‌برداری‌ است‌.

اصولاً مهندس‌ عمران‌ شانس‌ کاری‌ زیادی‌ دارد چون‌ در طراحی‌ و ساخت‌ بسیاری‌ از کارهای‌ عمرانی‌ مانند راه‌ها، پل‌ها، سدها، سازه‌های‌ دریایی‌ برای‌ سکوهای‌ نفتی‌، آشیانه‌های‌ هواپیما و خانه‌های‌ مسکونی‌ مقاوم‌ در مقابل‌ زلزله‌، مهندسین‌ عمران‌ حضوری‌ فعال‌ دارند. متخصصانی‌ که‌ یا در دفترهای‌ مشاوره‌ به‌ طراحی‌ پروژه‌های‌ فوق‌ می‌پردازند یا مجری‌ کارهای‌ عمرانی‌ مذکور بوده‌ و به‌ کیفیت‌ اجرای‌ آنها نظارت‌ دارند. فارغ‌التحصیلان نقشه‌برداری نیز علاوه بر موارد یاد شده در هدایت و کنترل اجرای خطوط انتقال آب، برق، گاز، احداث مترو، نصب وماشین‌آلات و تجهیزات فنی دقیق و حساس، هدایت و تعیین وضعیت انواع وسایل نقلیه نظامی و غیرنظامی هوائی، دریایی و زمینی نقش مهم و مؤثری دارند. البته‌ باید توجه‌ داشت‌ که‌ هر دانشجوی‌ مهندسی‌ عمران‌ نمی‌تواند فرصت‌های‌ شغلی‌ خوبی‌ داشته‌ باشد. بلکه‌ باید در دوران‌ تحصیل‌ به‌ دنبال‌ یادگرفتن‌ باشد نه‌ این‌ که‌ تنها واحدهای‌ دانشگاهی‌ را پاس‌ کند و یا حتی‌ به‌ فکر یک‌ معدل‌ خوب‌ دانشگاهی‌ باشد. چون‌ شرکت‌های‌ عمرانی‌ خصوصی‌ و دولتی‌ به‌ دنبال‌ یک‌ نیروی‌ کارآمد هستند نه‌ یک‌ شاگرد اول‌ دانشگاه‌!

دانشجوی‌ مهندسی‌ عمران‌ ـ عمران‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ سازه‌، خاک‌ و پی‌، راه‌ و ترابری‌ و هیدرولیک‌ را مطالعه‌ می‌کند؛ یعنی‌ از یک‌ سو به‌ طراحی‌ و نحوه‌ ساخت‌ اسکلت‌ ساختمان‌ها و سایر بناهای‌ فنی‌ مثل‌ پل‌، فرودگاه‌ و تونل‌ پرداخته‌ و از سوی‌ دیگر به‌ مطالعه‌ رفتار زمین‌ بناهای‌ فنی‌ می‌پردازد تا براساس‌ نوع‌ خاک‌ زمین‌ مورد نظر، شکل‌ و شالوده‌ سازه‌ای‌ را که‌ قرار است‌ ساخته‌ شود، طراحی‌ کند. همچنین‌ مهندس‌ گرایش‌ عمران‌ به‌ برنامه‌ریزی‌ حمل‌ و نقل‌ بین‌ شهری‌ و درون‌ شهری‌، طراحی‌ راه‌ها از نظر هندسی‌، زیرسازی‌ و روسازی‌ پرداخته‌ و اطلاعات‌ عمومی‌ خوبی‌ نیز در مورد هیدرولیک‌ به‌ دست‌ می‌آورد.

مهندسی نقشه برداری

هنگامی‌ که‌ مکان‌ ساخت‌ یک‌ سازه‌ تعیین‌ می‌شود، اولین‌ کار نقشه‌برداری‌ است‌. تا پستی‌ بلندی‌ها و نقشه‌ مربوط‌ به‌ آن‌ منطقه‌ مشخص‌ شده‌ و براساس‌ آن‌، مکان‌ خاک‌برداری‌، میزان‌ خاک‌برداری‌ و نحوه‌ خاک‌برداری‌ تعیین‌ گردد و در نهایت‌ سطح‌ مناسب‌ برای‌ پی‌سازی‌ سازه‌ مورد نظر آماده‌ شود. به عبارت دیگر نقشه‌برداری علم و فن پردازش، تجزیه و تحلیل، تفسیر و نمایش اطلاعات مکانی به منظور اجرای بهینه پروژه‌های عمرانی است. گرایش‌ نقشه‌برداری‌ با جغرافیا و سنجش‌ از راه‌ دور، ارتباط‌ نزدیکی‌ دارد. در ضمن چون‌ نقشه‌برداری‌ بیشتر برای‌ سازه‌های‌ بزرگ‌ خارج‌ از شهر مثل‌ سیلوها، پل‌ها، تونل‌ها و سدها کاربرد دارد، کارهای‌ میدانی‌ و صحرایی‌ این‌ رشته‌ بسیار زیاد است‌ و بخش‌ نقشه‌برداری‌ زیرزمینی‌ آن‌ نیز کار نسبتاً خشنی‌ می‌باشد.